Pierwszy pracownik – różnica między wynagrodzeniem netto a brutto
Pracownicy

Pierwszy pracownik – różnica między wynagrodzeniem netto a brutto

Pensja „na rękę” to wynagrodzenie netto.

Zgodnie z Kodeksem Pracy w umowie o pracę znaleźć muszą się takie dane, jak strony umowy, rodzaj umowy, data jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy. W szczególności są tam informacje dotyczące miejsca wykonywania pracy, wymiaru czasu pracy, terminu jej rozpoczęcia oraz wynagrodzenia za nią, które odpowiadać ma rodzajowi pracy, wraz ze wskazaniem składników wynagrodzenia. Kodeks nie rozróżnia jednak wynagrodzenia brutto i netto, z tego względu więc przyjmuje się, iż w umowie wskazana jest kwota brutto. Po przepracowanym miesiącu na nasze konto wpływa jednak kwota netto, niższa od tej, która widoczna jest w umowie. Kwota netto a brutto – jaka jest między nimi różnica?

Brutto – netto: różnica

Brutto, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, oznacza „nie uwzględniając dodatkowych kosztów, bez potrąceń”. Netto z kolei zakłada uwzględnienie dodatkowych kosztów oraz potrącenia. Wobec tego dochód netto zdefiniować można jako „dochód pozostający po odliczeniu wszelkich kosztów związanych z jego realizacją”. Jak odnieść te pojęcia do wynagrodzeń?

Na rękę to brutto czy netto?

Kwota wynagrodzenia brutto jest całością wynagrodzenia. Będzie ono jednak każdorazowo pomniejszane o koszt należnych świadczeń publicznoprawnych (przede wszystkim podatek dochodowy, a także składki ZUS – w tej części, która obciąża pracownika). Odjęcie kwoty tych należności od wynagrodzenia brutto umożliwi obliczenie wynagrodzenia netto – tego, które pracownik będzie realnie otrzymywać. Mniejsza kwota będzie pensją „na rękę”.

To bardzo istotna kwestia, która pojawia się w trakcie rozmów kwalifikacyjnych. Potencjalni pracownicy dopytują, czy oferowane wynagrodzenie to kwota brutto czy netto. Trudno się temu dziwić. Co prawda koszty, które różnią te kwoty są też różne w odniesieniu do poszczególnych rodzajów umów (o pracę, zlecenie, dzieło), mogą one jednak stanowić nawet 1/3 wynagrodzenia. Warto zatem wiedzieć więcej o koniecznych odliczeniach.

Koszty ubezpieczeń społecznych

Zatrudnienie na podstawie umowy o pracę stanowi tytuł do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, chorobowym oraz wypadkowym. W przypadku umów agencyjnych, umów zleceń czy umów o świadczenie usług obowiązkowe są natomiast ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, zaś ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Inaczej jest z umową o dzieło, która nie stanowi samoistnego tytułu do ubezpieczeń.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Składki obliczane są więc od kwoty brutto wynagrodzenia. Wysokość składek wynosi natomiast: 19,52% podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne (opłacane w równej części przez pracownika i pracodawcę, po 9,76%), 8,00% podstawy wymiaru na ubezpieczenie rentowe (pracodawca pokrywa 6,5%, pracownik 1,5%), 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenie chorobowe oraz od 0,4% do 3,6% podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe.

Przykład:

Pracownik A w swojej umowie o pracę ma ustalone wynagrodzenie na poziomie 3 000 zł brutto. W jakiej wysokości zostaną od jego pensji odprowadzone składki na wynagrodzenie społeczne (w częściach opłacanych przez pracownika)? Zakładamy wysokość składki na ubezpieczenie chorobowe 1%.

3 000 zł x 9,76% = 292,80 zł

3 000 zł x 1,50% = 45 zł

3 000 zł x 2,45% = 73,50 zł

3 000 zł x 1,00% = 30 zł

Składki pracownika na ubezpieczenie społeczne wynoszą 441,30 zł.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne

Oprócz składek na ubezpieczenia społeczne, od wynagrodzenia potrącana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne. Jej wysokość to 9,00% podstawy, którą jest wynagrodzenie brutto pomniejszone o koszty składek emerytalnej, rentowej i chorobowej. Ponadto w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru składka ta jest odliczana od podatku dochodowego.

Przykład:

W jakiej wysokości składka ubezpieczeniowa zostanie potrącona pracownikowi A?

3 000 zł wynagrodzenia brutto – 441,30 zł sumy składek ubezpieczenia społecznego = 2 558,7 zł podstawy wymiaru składki

2 558,7 zł x 9,00% = 230,28 zł

Składka pracownika na ubezpieczenie zdrowotne wyniesie 230,28 zł.

Zaliczka na podatek dochodowy

Kwotę wynagrodzenia netto uzyskamy dopiero jednak, gdy odejmiemy tak składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, jak i zaliczkę na podatek dochodowy. Pod uwagę bierzemy przychód (pensję netto pomniejszoną o składki na ubezpieczenie społeczne) i odejmujemy od niego koszty uzyskania przychodu (111,25 zł dla pracowników, którzy mieszkają w tej samej miejscowości, w której znajduje się zakład pracy, lub 139,06 zł, dla pracowników mieszkających poza nią). Kwotę należy zaokrąglić do pełnych złotych. Stawka podatku dochodowego od osób fizycznych wynosi 18,00% (w przypadku rocznych dochodów, które nie przekraczają 85 528 zł). Od wyliczonej kwoty podatku odjąć należy 7,75% składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zaokrąglając do pełnych złotych, otrzymujemy kwotę zaliczki.

Przykład:

W jakiej wysokości zaliczka na podatek dochodowy zostanie potrącona pracownikowi A, biorąc pod uwagę, iż mieszka on w tej samej miejscowości, w której znajduje się jego zakład pracy?

3 000 zł wynagrodzenia brutto – 441,30 zł sumy składek ubezpieczenia społecznego = 2 558,7 zł

2 558,7 zł – 111,25 zł kosztów uzyskania przychodu = 2 447,45 zł

2 448 zł = podstawa wymiaru zaliczki

2 448 zł x 18,00% = 440,64 zł

440,64 zł – 198,29 zł (7,75% ubezpieczenia zdrowotnego) = 242,35 zł

Zaliczka na podatek dochodowy wyniesie 243 zł.

Zgodnie zatem ze wszystkimi (nieco uproszczonymi) obliczeniami pracownik A, który otrzymuje pensję w wysokości 3 000 zł brutto, netto („na rękę”) dostanie 2085,42 zł. Różnica wynika z konieczności opłacenia danin publicznych. Pamiętać warto jednak, iż pracodawcy również ponoszą dodatkowe koszty zatrudnienia pracowników – w postaci opłacania części ich składek na ubezpieczenia społeczne, a także składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Stan na: 2.07.2018 r.