Zasiłek macierzyński a działalność gospodarcza
Księgowość

Zasiłek macierzyński a działalność gospodarcza

Przychodzi taki moment, gdy kobieta staje się mamą. To szczęśliwe wydarzenie – narodziny dziecka, wiążę się jednocześnie ze stresem, by wszystko się jakoś ułożyło, także w zakresie spraw zawodowych. Jeśli jednak o wszystkim wcześniej pomyślimy, to naprawdę nie mamy się o co obawiać. Jedną z najważniejszych spraw, o jakich trzeba pamiętać, jest zasiłek macierzyński, a zwłaszcza dotyczy on matek mających własną działalność gospodarczą. Właśnie o tym dzisiaj będzie artykuł!

Dlaczego to takie ważne? Z tego powodu, że inaczej wygląda sytuacja kobiety pracującej na etacie, a takiej, która prowadzi własną firmę. W tym pierwszym przypadku przyszła matka nie musi się obawiać albo nawet o tym myśleć, czy otrzyma zasiłek, bo to po prostu pewne. W drugim jednak nie jest już to takie oczywiste, bo zasiłek macierzyński a działalność gospodarcza to zupełnie inna sprawa. O czym więc pamiętać, by będąc na macierzyńskim uzyskiwać zasiłek? Czego nie może w tej sytuacji przeoczyć? Co jest najistotniejsze z punktu widzenia przyszłej matki?

Zasiłek macierzyński a działalność gospodarcza

Osoby mające własną firmę muszą opłacać dwa rodzaje składek: na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz zdrowotne. Nie ma obowiązku, by to samo robić, jeśli chodzi o ubezpieczenie chorobowe. Jest bowiem dobrowolne, czyli zależne od decyzji przedsiębiorcy. Jednakże zasiłek macierzyński i chorobowy otrzyma tylko ta osoba, która opłaca składki na chorobowe. Mamy więc tu taką sytuację, że niby istnieje dowolność, więc nie ma przymusu dodatkowych opłat, a jednak w opisywanym przypadku (ciąża, ale też choroba) nierozsądne by było z tego zrezygnować.

Jak otrzymać zasiłek?

Jak więc widzimy, żeby otrzymać zasiłek, musimy być zgłoszeni do ubezpieczenia i – co równie ważne – terminowo opłacać składki nieprzerwanie przez okres 90 dni. Nie możemy się z tym spóźniać, bo nieterminowość może nas drogo kosztować – utratą praw do świadczenia chorobowego. Na zasiłku chorobowym (w przypadku ciąży) można przebywać 270 dni, a wypłacany jest oczywiście w pełnej, 100% podstawie wymiaru.

W jakich sytuacjach przysługuje?

Istnieją trzy sytuacje, gdy przysługuje zasiłek macierzyński. Dzieje się tak przede wszystkim, gdy w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w czasie urlopu wychowawczego, kobieta urodziła dziecko. Ta sytuacja jest najbardziej znana, ale jak się okazuje niejedyna, bo również ma miejsce, gdy kobieta:

– przyjęła dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej;

– przyjęła dziecko na wychowanie, a w ramach tego wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie dziecka.

Jak wyliczyć wymiar zasiłku?

Nowe przepisy, które weszły w życie 1 stycznia 2016 roku, zmieniły zasady ustalania wysokości zasiłku macierzyńskiego. Nowelizacja określa, że podstawę wymiaru stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego oczywiście musi być opłacana składka na ubezpieczenie chorobowe. Wymagany jest 12-miesięczny okres, jaki poprzedza powstanie uprawnień do tego zasiłku. Zdarza się jednak często, że składka chorobowa jest opłacana krócej niż przez 12 miesięcy.

Co wtedy? Początkowo zostanie przyznany zasiłek w minimalnej wielkości. Będzie on jednak powiększany. O ile? O 1/12 za każdy miesiąc opłacania składek przypadający przed nabyciem prawa do świadczenia. Warto pamiętać, że matka prowadząca swoją działalność może sama decydować, jak wysokie składki chce opłacać. A im wyższe, tym wyższa podstawa wymiaru do ustalenia zasiłku. Tak naprawdę jednak nie można płacić, ile się chce, bo istnieją ograniczenia. Dla obecnego 2018 roku maksymalna wysokość podstawy składek wynosi 11 107,50 zł miesięcznie, co daje 133 290 zł na rok.

Co zrobić, aby otrzymać zasiłek?

Musimy dostarczyć do ZUS odpowiedni wniosek, jak i zaświadczenie (jeśli zgłoszenie następuje jeszcze w czasie ciąży) o planowanej dacie porodu. Po narodzinach dziecka wystarczy przedstawić akt urodzenia. Donieść też trzeba zaświadczenie płatnika składek ZUS. Pamiętajmy, że zasiłek macierzyński wynosi 100% obliczonej kwoty (podczas podstawowego urlopu macierzyńskiego – max. 26 tygodni) oraz 60% (w czasie urlopu rodzicielskiego). Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby od razu powiedzieć, że chcemy skorzystać z jednego, jak i drugiego urlopu. W tym celu składamy do ZUS stosowne dokumenty, ale pamiętajmy, by zmieścić się w czasie – w 14 dni od urodzenia dziecka. Jak tak zrobimy, to przez 52 tygodnie obu urlopów zasiłek będzie wynosił 80% kwoty.

Jak widzimy, własna działalność a ciąża to na pewno więcej załatwiania niż normalnie, gdy wystarczy tylko to, że pracujemy na umowie o pracę. Mimo to, pamiętając o podstawowych zasadach, można sobie z tym poradzić i zapewnić zasiłek podczas urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.

Stan na: 14.08.2018 r.