Jednoosobowa działalność gospodarcza – krok po kroku
Księgowość

Jednoosobowa działalność gospodarcza – krok po kroku

Rejestr REGON podaje, iż na początku 2018 roku w Polsce działa już ok. 3 milionów jednoosobowych działalności gospodarczych, a liczba ta systematycznie wzrasta. O wielu zaletach prowadzenia własnej firmy nie trzeba nikogo przekonywać. Podstawowymi są niezależność oraz szansa na zdecydowanie wyższe zarobki. Ponadto założenie działalności gospodarczej zostało w ostatnich latach znacznie uproszczone. By tego dokonać, nie trzeba nawet wychodzić z domu.

Zakładanie działalności gospodarczej – jak się przygotować?

Do założenia własnej działalności warto się przygotować – wtedy uzupełnienie wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) zajmie jeszcze mniej czasu.

W pierwszej kolejności ustalić można nazwę swojej firmy. Pamiętać należy, że w tym przypadku musi się w niej znaleźć także imię i nazwisko przyszłego przedsiębiorcy. Drugą kwestią jest data rozpoczęcia działalności. Jest ona istotna dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ wyznacza moment, od którego opłacać należy składki na ubezpieczenie społeczne. Nie może to być data wcześniejsza niż data złożenia wniosku, natomiast nie ma przeciwwskazań, by podać datę późniejszą. Sprawa trzecia to miejsce prowadzenia działalności – nie musi stanowić własności przedsiębiorcy (może to być wynajmowany lokal), jednak musi ono rzeczywiście istnieć oraz wiązać się ściśle albo z wykonywaną pracą, albo właścicielem firmy. Można więc wskazać np. adres swojego mieszkania lub domu czy miejsce nietypowe, jak pawilon w przejściu podziemnym lub kiosk.

Jednoosobowa działalność gospodarcza musi zostać określona kodem (lub kodami) działalności. W tym celu należy zapoznać się z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), wyszczególniającą kody dla rozmaitych rodzajów pracy. Wskazać trzeba co najmniej jeden kod. Jeżeli jest ich więcej, wybrać trzeba główny rodzaj działalności.

Następna kwestia, która powinna zostać rozstrzygnięta, to forma opodatkowania i częstotliwość wpłacania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Mogą one być wpłacane co miesiąc lub co kwartał. Dopuszczalne są cztery formy opodatkowania. Pierwszą z nich jest podatek PIT progresywny (na zasadach ogólnych) – polega on na pobieraniu podatku od dochodu, który został wyliczony na podstawie przychodów pomniejszonych o koszty. Ta forma umożliwia także skorzystanie z rozmaitych ulg podatkowych (na dzieci, internetowej) oraz rozliczanie się z małżonkiem lub dzieckiem. Obecnie obowiązują dwie stawki podatkowe: 18% (dla dochodów, które nie przekraczają 85 528 zł) oraz 32% (dla dochodów, które przekraczają tę kwotę, natomiast wyższy podatek odprowadzić należy jedynie za nadwyżkę ponad 85 528 zł). Drugą możliwością jest niezmienna stawka podatkowa – 19% – która wynika ze zdecydowania się na podatek liniowy. Jeżeli przychód nie jest osiągany, podatku również (jak w przypadku podatku progresywnego) nie trzeba odprowadzać. Niemożliwe jest jednak korzystanie z ulg czy wspólnego rozliczania się. Kolejna forma opodatkowania to ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, płacony od przychodów, a nie dochodów. Obowiązuje pięć stawek: 3%, 5,5%, 8,5%, 17% i 20%, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności. Z ryczałtu korzystać mogą przedsiębiorcy osiągający określone przychody. Zdecydować można się również na kartę podatkową, która jest najprostszą formą opodatkowania. Wysokość podatku zależna jest głównie od rodzaju i miejsca wykonywanej działalności, a kwota ustalana jest odgórnie (przez naczelnika urzędu skarbowego).

Dalej określić należy formę prowadzenia rachunkowości, np. podatkową księgę przychodów i rozchodów (jest to prosty sposób ich ewidencjonowania) oraz numer rachunku bankowego, który wykorzystywany będzie do rozliczeń (może to być konto dotychczas użytkowane prywatnie albo nowe konto). Ostatnią kwestią są informacje dla ZUS – chociażby to, czy do ubezpieczenia zgłoszeni zostaną zatrudnieni pracownicy.

Jak założyć działalność gospodarczą?

Jednoosobową działalność mogą założyć wszystkie pełnoletnie osoby, posiadające pełną zdolność do czynności cywilnoprawnych.

Druki CEIDG-1 dostępne są na stronie firma.gov.pl oraz ceidg.gov.pl. Można je pobrać, wypełnić w domu i podpisać, wziąć z dowolnego urzędu miasta czy gminy albo wypełnić elektronicznie w systemie, otrzymując kod kreskowy, dzięki któremu urzędnik wyszuka formularz w systemie. Uzupełniony wniosek o wpis do CEIDG złożyć można w dowolnym urzędzie gminy albo miasta – osobiście (otrzymując potwierdzenie jego złożenia) lub poprzez list polecony (zachowując potwierdzenie nadania). Niezbędne jest posiadanie ze sobą dokumentu tożsamości (gdy wniosek jest dostarczany osobiście do urzędu lub finalizowany jest wniosek z systemu elektronicznego).

Co istotne, posiadając profil zaufany (eGO) albo certyfikat kwalifikowany, procedurę w pełni przeprowadzić można przez Internet – nie ma potrzeby podpisywania wniosku w urzędzie.

Pamiętać też trzeba, że wprowadzona formuła „jednego okienka” oznacza, iż poprzez ten wniosek niezbędne informacje otrzymują również ZUS (lub KRUS), urząd skarbowy i Główny Urząd Statystyczny (GUS). Oznacza to m.in. że już w ciągu jednego dnia roboczego od złożenia wniosku dane firmy zostają wpisane do CEIDG, co umożliwia rozpoczęcie działalności.

Stan na: 27.07.2018 r.